Oxalaatafbraak

Deze marker evalueert het genetische vermogen van je darmecosysteem om oxalate, natuurlijke verbindingen (anti-nutriënten) die in veel gezonde voedingsmiddelen voorkomen, af te breken en te neutraliseren. Het hebben van een bacteriële flora die deze oxalaten kan afbreken voordat ze in je bloedbaan terechtkomen, is je belangrijkste natuurlijke verdedigingslinie tegen de vorming van nierstenen en een tekort aan bepaalde mineralen.

Hier stuiten we op een van de grote paradoxen van voeding: voedingsmiddelen die universeel worden beschouwd als "superfoods", zoals spinazie, rode biet, amandelen, pure cacao of rabarber, zijn extreem rijk aan oxaalzuur. Planten produceren dit zuur als een kristallijn verdedigingsmechanisme om te voorkomen dat ze worden opgegeten door insecten.

Het menselijk lichaam bezit geen enkel enzym dat deze oxalaten kan verteren. Als je ze eet en ze intact je darmen bereiken, worden ze opgenomen in het bloed en reizen ze naar de nieren. Daar binden ze zich aan calcium en vormen ze scherpe kristallen die, indien ze zich ophopen, veranderen in pijnlijke nierstenen (calciumoxalaatstenen, die 80% van alle nierstenen vertegenwoordigen). Gelukkig zijn er hooggespecialiseerde micro-organismen in je darmen die zich voeden met deze oxalaatkristallen en ze vernietigen voordat je lichaam de kans krijgt ze op te nemen.

Het verlies van deze bacteriële capaciteit (vaak na antibioticabehandelingen) heeft directe gevolgen:

• Risico op Nierstenen (Nefrolithiasis): Een laag vermogen om oxalaten af te breken, leidt tot hyperoxalurie (overmaat aan oxalaat in urine). Meerdere studies tonen aan dat patiënten met terugkerende nierstenen bijna volledig verstoken zijn van oxalaatafbrekende bacteriën in hun microbioom.
• Slechte Opname van Mineralen: In de darmen werkt oxalaat als een "magneet" of chelaatvormer. Het bindt sterk aan calcium, magnesium, zink en ijzer uit uw voeding, waardoor uw lichaam deze vitale voedingsstoffen niet kan opnemen. Afbrekende bacteriën maken deze mineralen weer vrij, wat uw voeding verbetert.
• Systemische Ontsteking en Gewrichtspijn: Hoewel minder gebruikelijk, kunnen bij mensen met een hoge darmdoorlaatbaarheid (Leaky Gut) en een slechte afbraak, oxalaatkristallen zich afzetten in andere lichaamsweefsels, wat gewrichts- en spierpijn verergert en zelfs aandoeningen zoals vulvodynie kan verergeren.

De evaluatie van het afbraakpotentieel van oxalaten wordt uitgevoerd met behulp van Shotgun metagenomics, specifiek zoekend naar de enzymatische machinerie die nodig is voor deze metabole route.

Op bio-informatisch niveau mappen we de overvloed van twee sleutelgenen: oxc (oxalyl-CoA decarboxylase) en frc (formyl-CoA transferase). In het menselijk ecosysteem is de onbetwiste koningin van dit proces Oxalobacter formigenes, een strikt anaerobe bacterie waarvoor oxalaat de enige energiebron is (verplichte afbreker). Het is extreem gevoelig voor gangbare antibiotica. Daarnaast evalueren we de aanwezigheid van "facultatieve" afbrekers (bacteriën die oxalaat kunnen afbreken als er een tekort is aan andere bronnen), waaronder specifieke stammen van Lactobacillus (bv. L. acidophilus, L. plantarum) en Bifidobacterium (bv. B. animalis).

Een lage capaciteit vereist een dubbele dieetinterventie: matigen van de consumptie van zeer oxalaatrijke voedingsmiddelen (of culinaire technieken zoals het koken van spinazie en het weggooien van het water, wat een groot deel van het zuur verwijdert) en zorgen voor een adequate calciumtoevoer in dezelfde maaltijd om oxalaat in de darm te laten neerslaan, terwijl wordt geprobeerd de flora te herbevolken met probiotica die de genen oxc/frc bezitten.